گفتگو با دکتر مسعود رجبی پژوهشگر حوزه صنعت؛
اعمال روابط در واگذاری پروژه ها و هدر رفت هزینه های پژوهش در کشور

دکتر مسعود رجبی پژوهشگر شرکت تحقیقاتی فرآوری مواد پیشرفته سبز، در حوزه صنعت و عضو هیات علمی گروه مهندسی مواد و سرامیک دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) است .
صدای قزوین:

 
وی لیسانس شیمی علوم از دانشگاه شهید چمران( جندی شاپور سابق)  ، فوق لیسانس مواد از دانشگاه منچستر انگلستان
(Manchester Materials Science Centre) و دکترای مواد پیشرفته خود را از دانشگاه منچستر(Manchester Materials Science Centre) دریافت کرده است. 
 
رجبی دانشیار مواد دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)(وعضو هیات علمی از اردیبهشت ۱۳۷۰ تا کنون) است. به مناسبت هفته پژوهش و تجلیل از پژوهشگران برتر استان قزوین گفتگویی با وی داشتیم.
 
- زمینه فعالیت شما در چه حوزه ای است؟
 
اهم زمینه فعالیت بنده در زمینه نانوفناوری، نانوکامپوزیت ها، مواد ،Core/Shell
 رنگ های سرامیکی، سرامیک هاو مواد مدرن،پوشش های مدرن مانند فریت های نرم و سخت،مواد نانوفسفرسانس،موادبایو، و شیشه های ویژه است. مدتی هم در زمینه ابررسانه ها فعالیت می کردم که به دلیل نبود امکانات این کار متوقف شد. 
 
-چه نقاط ضعف و قوتی در حوزه پژوهش دیده می شود؟
 
ما هرچه پژوهش می کنیم متاسفانه به نفع کشورهای غربی ،آمریکا و کشورهای با سیستم سرمایه داری است. زیرا ما هر زحمتی که می کشیم نتیجه عملی در صنعت پیدا نمی کند. فرآیند تبدیل پژوهش به تولید در داخل کشورخیلی ضعیف است. این فرآیند شرایط خاصی می طلبد که متاسفانه با وجود اینکه مسئولین تلاش می کنند به نتیجه مطلوب منجر نمی شود. اتفاقی که اکنون رخ می دهد مانند باریکه آبی است. این جریان باید به صورت جریان سیل آسایی شود و فرآید پژوهش در داخل به فعالیت های صنعتی و نیمه صنعتی وصل شود که بتوان نتیجه مطلوبی بدست آورد. نتایجی که پژوهشگران ایرانی در مجلات آمریکا و اروپا چاپ می کنند، آن ها از این نتایج استفاده می کنند. از طرفی پژوهشگران ما که فارغ التحصیل می شوند کشور را ترک می کنند و ما نمی توانیم زمینه فعالیت آن ها را در داخل کشور فراهم کنیم.
 
 -خود شما چطور این مشکل را برای پژوهش خود رفع کردید؟
 
بنده سعی کردم در این مسیرحرکت کنم و شرکت تحقیقاتی در شهر صنعتی البرز تاسیس کردم که حدود نیم میلیارد تومان برایم هزینه داشته است ولی آورد مالی و تحقیقاتی که به دنبال آن بودیم نداشته، زیرا هر جا که ما برای پروژه های تحقیقاتی مراجعه می کنیم، می بینیم که فرآیند صادقانه ای وجود ندارد، یا باید رابطه داشته باشیم یا.....بدهیم! من 26 سال است که در ایران فعالیت می کنم ومتاسفانه همین شرایط برقرار است. درواقع پروژه هایی که در ایران انجام می شود یا رابطه ای است یا خیلی پروژه های کوچکی است که ارزش مالی و تبدیلی زیادی ندارد. پروژه های اصلی که درصنعت و یا دانشگاه های بزرگ، واگذار می شوند، اکثرا از طریق رابطه و..... تحویل افراد خاص می شود. ما در این زمینه در مسیر مناسبی نیستیم و هر جایی که مراجعه می کنیم درخواست ما رد می شود ولی پروژه های خاص که با افراد خاصی ارتباط دارند، تایید می شود و هزینه های پژوهش در کشور هدر می رود .
 
-مشکلات دیگر پژوهشگران چیست؟
 
پژوهشگر باید مشتری داشته باشد تا محصول خود را به صورت صنعتی و نیمه صنعتی تولید و به پول تبدیل کند. صنایع ما اکثرا صاحبان بیسواد دارند و اکثرا حتی دیپلم هم ندارند و دوست دارند صنعت را به صورت کاملا مونتاژ خریداری و کار کنند. در نتیجه جایگاهی برای فروش ابداعات و اختراعات پژوهشگران به صنعتگران وجود ندارد ودر این رابطه مشتری در صنعت وجود ندارد.برای مثال کارخانه متالورژی پودر شهر صنعتی قزوین، صنعت جدیدی در سال 67 بود. ولی اگر در آن تحقیق و توسعه انجام نشود، در آینده نزدیک کارخانه باید تعطیل شود. در دنیا با انجام تحقیق و توسعه شرایط تولید را روز به روز تغییر می دهند. اما متاسفانه چون صاحبان صنایع ما دارای علم و دانش نیستند این روندی منفی پیدامی کند. ما بخش تحقیق و توسعه را در صنعت کم داریم واکثرا با دانشگاه ها نیز ارتباطی ندارند. اعضای هیات علمی دانشگاه ها آماده کمک به صنعت هستند. متاسفانه برخی فکر می کنند که دانشگاه باید پاسخ هر مشکلی را درهر لحظه داشته باشد درصورتی که اگر بخواهیم مشکلات را حل کنیم باید پروژه های متعددی تعریف شود و نتیجه آن ها با مدیریت پژوهشی جامع، باعث حل مشکلات صنعت شود. اما متاسفانه هنوز درک مناسبی از تحقیقات وجود ندارد.
 
-آینده تحقیق و پژوهش را در کشور چطور می بینید؟
 
من امیدوارم.در حوزه های علمی دیگری فعالیت های خوبی در کشور رخ داده است. در صنایع نظامی پیشرفت های خوبی داشتیم. زیرا جوانان تحصیل کرده ای که در این حوزه فعالیت می کردند نتیجه پژوهش خود را به صورت محصول دیده اند. در صنایع هسته ای و پژوهش های موسسه رویان نیز این اتفاق افتاده است. ولی روند کلی پژوهش در کشور هنوز چشم انداز مناسبی ندارد. باید حداقل 5 درصد از تولید ناخالص ملی در حوزه پژوهش هزینه شود، که اکنون ماکزیمم 0.5 درصد است و سیستم مند نیست. کشورهایی مانند آمریکا به اندازه بودجه کل ایران برای کارهای تحقیقاتی هزینه می کنند. 
 
-چه انتظاراتی از مسئولان دارید؟
 
شرایط حاکم بر اقتصاد کشور در حال حاضر بد است. دولتی که جناب آقای دکتر حسن روحانی تحویل گرفتند، حاصل هشت سال مدیریت ضعیف و نادرست دو دوره دولت پیشین بود. در هشت سال آن دو دوره، کشور حدود 800 میلیارد دلار درآمد نفتی داشت اما همه آن را حساب شده و با توزیع منطقی خرج نکردند و شنیده می شود که ایشان دولت را با حدود150 تا 350 هزار میلیارد تومان بدهکاری تحویل گرفته است؟! دولتی با این مشخصات نمی تواند به پژوهش رسیدگی کند و درپرداخت حقوق کارمندان خود مشکل دارد. شرایط مناسبی نیست که از دولت مستقر فعلی درخواست اعتبارات زیادی در حوزه پژوهش داشته باشیم، اما اگر کشور را به سمت قانون و عمل به آن ببریم و ارتباطات ناسالم را قطع کنیم و فقط و فقط قانون حاکم شود،می توان به آینده همه چیز و از جمله پژوهش امیدوار بود
منتشر شده توسط صدای قزوین در تاریخ ۱۳۹۶ پنج شنبه ۹ آذر
کدخبر:40548منبع:صدای قزوینتاریخ انتشار:۱۳۹۶ نهم آذرلینک خبر: http://www.sedayeqazvin.ir/Pages/News-40548.aspx